www.bel-knight.com

Лiрнiкi

      Лірніцкія песьні, развагі пра лірнікаў і пра колавую ліру можна пачуць у выкананьні:

Аляксандра Жукоўскага
Тодара Кашкурэвіча
Алеся Чумакова

Прагучаць псальмы, сіроцкія і гістарычныя песьні беларускіх лірнікаў "Юрья і Цмок", "Дарожка"," Цекла рэчка праз мястэчка", "Maryjo, Wilna obrono", "Рыцар збройны", "Рыцар Байда", "Шла да сірацінка", "Piesn do Matki Boskiej Ostrobramskiej", "Сьпявалі уланы" і іншыя.

Уваход вольны.

Лірнікі, старцы -- так называліся музыкі, якія вандравалі з ліраю і сьпявалі па весках, мястэчках, і гарадах Беларусі.Традыцыя старчаства бярэ пачатак яшчэ у дахрысьціянскія часы. Некалі старцамі і дзядамі называлі сьвятароў культаў, што ухвалялі гармонію зямлі і неба, чалавека і ягоны род. Такая традыцыя жыла доўга і лірнікі былі вельмі паважанымі гасьцямі.У кожнай хаце, нават самай беднай, заўседы быў запас ежы "на старцаву дольку". Пазьней, ужо з пашырэньнем хрысьціянства ні адзін вялікі духоўны пост, альбо царкоўнае сьвята, незалежна ад канфесіі не абыходзілася без лірніцкіх спеваў. Лірнікі як правіла сьпявалі пераважна духоўныя вершы ў пост, альбо гістарычныя балады,альбо сіроцкія песьні, часам сьпявалі жартоўныя песьні, гралі танцавальныя мелодыі.. Народ лічыў лірнікаў носьбітамі дабра і справядлівасьці. Граць на ліры навучаліся у спрактыкаваных майстроў-"дзядоў", альбо непасрэдна падчас вандраваньняў. Лірнікі былі асобнай прафесійнай групай музыкаў, пра што сьведчаць дакументы 17 стагодзьдзя, якія апісваюць нават цэлыя карпарацыі лірнікаў, такія вядомыя як, напрыклад, у Магілеве і Слуцку. Але сам інструмент, колавая ліра, альбо арганіструм, альбо лера, быў вядомыва Усходней Эўропе з 11 стагодзьдзя. І ня толькі ў вясковым асяродку, але і ў манастырах і ў магнацкіх палацах. Такія вядомыя кампазітары, як В.А.Моцарт, І.Гайдн, складалі адмыслова для гэтага інструмента творы. На Беларусі лірніцкая традыцыя не была перапынена і яшчэ ў 1945-46 гадах можна было сустрэць сапраўднага лірніка. Ліра сфармавала вельмі цікавы жанр. Які неадемна зьвязаны з нашае нацыянальнае музычнае культурай.

Алесь Чумакоў, 04.04.2006 г.

Распечатано 23.4.2017 г.